تأثیر تنشهای پیرامون ایران بر بازار معدن و انرژی جهان
احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن نامه»: تداوم تنشهای نظامی پیرامون ایران و تردید و ابهام نسبت به امنیت تردد کشتیها در تنگه هرمز تنها بازار نفت را تحت تأثیر قرار نداده بلکه زنجیره جهانی مواد معدنی و انرژی را نیز با پیامدهای گستردهای مواجه کرده است. از جهش قیمت گوگرد و تلاش چین برای راهاندازی بازار آتی این ماده معدنی گرفته تا افزایش سرمایهگذاری در اکتشاف گاز استرالیا، همگی نشان میدهند که تحولات مرتبط با ایران به یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر بازارهای جهانی تبدیل شده است.
تنگه هرمز، گلوگاه انرژی و مواد معدنی جهان
اگرچه پس از تفاهم موقت میان ایران و آمریکا بخشی از صادرات نفت از مسیر تنگه هرمز از سر گرفته شد، اما حملات متقابل روزهای اخیر بار دیگر نگرانیها درباره امنیت این آبراه راهبردی را افزایش داد. این شرایط موجب شد قیمت نفت در آغاز هفته روندی صعودی به خود بگیرد و بازار نسبت به سرعت بازگشت عرضه نفت خلیج فارس تردید داشته باشد.
تحلیلگران معتقدند هرچند تاکنون بازار امیدوار به احیای سریع صادرات نفت بوده، اما تداوم حملات به کشتیها، آسیب به زیرساختها و ازدحام نفتکشها میتواند بازگشت کامل عرضه را تا پایان سال به تأخیر بیاندازد. همین تردید و ابهام موجب شده ریسک ژئوپلیتیکی همچنان یکی از عوامل اصلی تعیینکننده قیمت انرژی باقی بماند.
شوک گوگرد: جنگ ایران باعث رکوردزنی قیمتها شد
تأثیر تحولات پیرامون ایران تنها به بازار نفت محدود نمانده است. بازار جهانی گوگرد نیز که یکی از مواد اولیه کلیدی در تولید کودهای شیمیایی، استخراج مس و فرآوری نیکل محسوب میشود، طی ماههای اخیر شاهد جهشی کمسابقه بوده است.
حدود نیمی از تجارت دریایی گوگرد جهان از تنگه هرمز عبور میکند و اختلال در این مسیر موجب شد قیمت گوگرد در شرق چین تا رکورد ۱۱ هزار و ۸۵۰ یوان در هر تن افزایش یابد. اگرچه با ازسرگیری نسبی عبور محمولهها قیمتها تا حدودی کاهش یافته است، اما همچنان نزدیک به ۳۰۰ درصد بالاتر از مدت مشابه سال گذشته قرار دارد.
همزمان واردات گوگرد چین در پنج ماه نخست سال بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته که این موضوع نگرانی صنایع پاییندستی این کشور را افزایش داده است.
چین به دنبال مدیریت ریسک با قراردادهای آتی
افزایش شدید نوسانات قیمتی باعث شده چین روند راهاندازی نخستین قراردادهای آتی گوگرد را سرعت ببخشد. بر اساس برنامههای در دست بررسی، بورس کالایی دالیان احتمالاً در سهماهه چهارم سال جاری این قراردادها را راهاندازی خواهد کرد.
هدف از این اقدام فراهم کردن ابزار پوشش ریسک برای مصرفکنندگان صنعتی، ایجاد ذخایر تجاری شفافتر و افزایش قدرت قیمتگذاری چین در بازار جهانی گوگرد عنوان شده است. بهاینترتیب جنگ و تنشهای پیرامون ایران عملاً به یکی از عوامل تسریع توسعه ابزارهای مالی جدید در بزرگترین اقتصاد صنعتی آسیا تبدیل شده است.
شتاب استرالیا برای پر کردن خلأ احتمالی عرضه گاز
در سوی دیگر بازار انرژی، نگرانی نسبت به امنیت عرضه خاورمیانه موجب افزایش سرمایهگذاری در اکتشافات نفت و گاز استرالیا شده است.
بر اساس آمارهای رسمی، هزینههای اکتشاف نفت و گاز این کشور در سهماهه نخست سال به بالاترین سطح در یک دهه گذشته رسیده و پیشبینی میشود سرمایهگذاری در این بخش طی سال جاری از یک میلیارد دلار فراتر رود.
بخش عمده این سرمایهگذاریها بر توسعه میادین گازی جدید بهویژه منابع شیل متمرکز شده است. فعالان صنعت انرژی معتقدند تردیدهای ناشی از تحولات خاورمیانه و احتمال اختلال در عرضه، اهمیت توسعه منابع جایگزین را بیش از گذشته افزایش داده است.
ایران: متغیری تعیینکننده در بازارهای جهانی
مجموع این تحولات نشان میدهد نقش ایران در بازارهای جهانی فراتر از صادرات نفت است. هرگونه اختلال در امنیت تنگه هرمز میتواند همزمان بر بازار نفت، گاز، گوگرد، صنایع معدنی، تولید کودهای شیمیایی و حتی تصمیمات سرمایهگذاری کشورهای بزرگ اثر بگذارد.
از یکسو چین برای مقابله با ریسکهای ناشی از نوسانات بازار به سمت توسعه ابزارهای مالی جدید حرکت کرده و از سوی دیگر کشورهای تولیدکننده انرژی مانند استرالیا در تلاش هستند با افزایش سرمایهگذاری، سهم بیشتری از بازار جهانی را در فضای پرریسک به دست آورند. این روند نشان میدهد تحولات مرتبط با ایران همچنان یکی از مهمترین عوامل شکلدهنده آینده بازارهای جهانی انرژی و معدن خواهد بود.
